Content voor Ingelogde Gebruikers

Anton Heyboer

De filosofie van een oorspronkelijke geest

W.J.M. Zonjee
Waardering 0 uit 5
(Laat als eerste een review achter)

29,95


Op werkdagen voor 23:00 uur besteld, morgen in huis
Artikelnummer: 9789077228340 Categorie:
100% garantie: 14 dagen bedenktijd Veilig betalen: met Mollie payment provider Snelle levering: voor 23:00 uur besteld, morgen in huis Gratis verzending: voor bestellingen boven €20

Beschrijving

Dit boek gaat niet over Anton Heyboer, maar bevat een verzameling verhalen, uitspraken en statements van Anton Heyboer, misschien wel Nederlands meest omstreden kunstenaar.

Veel mensen kenden hem als ‘de man met de vijf vrouwen’, die een eenzaam en teruggetrokken leven leidde in het Noord-Hollandse Den Ilp. Maar wat weinig mensen weten, is dat Heyboer zichzelf ‘zenmeester’ noemde en in die hoedanigheid prachtige teksten heeft geschreven. Dit boek bevat, naast een aantal van die teksten, ook uitspraken over zijn werk, zijn vrouwen en over kunst in het algemeen. In het boek zijn tevens schilderijen, etsen, krijttekeningen, collages en beelden van Heyboer opgenomen die een totaalbeeld van zijn werk geven, waarbij zowel vroeg als laat werk aan bod komt.

Lezersreacties:

‘Veel van deze citaten zetten een denkproces in werking, waardoor je steeds wilt herlezen.’

‘Hij die niets is, niets voorstelt, niets heeft. Hij die dus niets te verliezen heeft. Wat een kracht! Korte interessante teksten. Prachtig geïllustreerd, spannende foto’s. Smaakt naar meer.’
Lezersreacties

Uit het boek:
Zijn

Als je ‘wezenlijk’ bent,
dan voldoe je niet meer aan de regels van het mens-zijn,
want het wezenlijke kan zich niet voortplanten
en valt daardoor al totaal buiten
het meest essentiële van
het mens-zijn.
Want ‘wezenlijk zijn’, is een ‘zijn’
en een ‘zijn’
kan zich niet voortplanten.
Alleen het ‘niet-zijn’ plant zich voort in stuwing
om ooit het ‘zijn’ te bereiken.

Dat is dan ook de prikkel van het menselijke bestaan.
Het ‘zijn’ heeft eigenlijk geen bestaan,
want het ‘zijn’ is hetzelfde
als de stenen en de bomen;
die hebben geen bestaan.
Ze reageren alleen op de kosmos.
Het mens-zijn,
dat heeft eigen regels gemaakt
die niet meer hetzelfde zijn
als de regels van het universum.
Daar waar ze afwijken van de regels,
noemt men dat ‘mens’.

De mens is een afwijking van het wezenlijke bestaan
en heeft daardoor
ook in het universele denken
totaal geen zin van bestaan.

~~
Hexagram 31
Mond en wapen: de inwerking, het hof maken.

De meester zegt:
Er is slechts één hevig moment van bestaan.
Dat is het moment van de creatie,
als hemel en aarde elkaar ontmoeten.
Daarna is er alleen
het afsterven van dat moment,
van die schepping.

Alle materie die we zien
is stervende creatie.

~~
(over zijn werk)

Kijk, het is zo stom,
want een ander kan het niet.
Dat is natuurlijk het voordeel.
Een ander probeert iets,
en ik probeer niets.
Dat is ook het voordeel.

~~

Weet ik veel van kunst joh!
Deze schilderijen zijn toch goed?
Dan ga je toch niet
iets anders maken?

~~

Er is niets.
Alles wat er is,
maken we zelf.
Alles bestaat uit geest
die wij dus zelf
een vorm hebben gegeven.
Maar het is
in wezen
niets.

Anton Heyboer

Wie was Anton Heyboer?

Als je aan een zenmonnik vraagt: ‘Heeft een hond een ziel?’ dan geeft hij geen antwoord. En als je vraagt: ‘Heeft hij geen ziel?’ dan geeft hij geen antwoord, en dan blijf je hem maar aankijken en dan, op een gegeven moment, zegt hij: ‘Mu’. Dat is dus de essentie. Een Mu is (…) eigenlijk de redding uit alle psychosen. Want als er een spanning is, dan is dat meestal tussen twee meningen. Je vindt dat iemand iets niet goed doet en dan groeit dat in jezelf uit, totdat je het heel vervelend gaat vinden wat die ander doet. En dan, op een gegeven ogenblik, steek ik de hand in eigen boezem (…) en dan kom ik altijd tot de ontdekking dat ik zelf de schuld ben. Ik ben overal zelf de schuld van en zo gauw als dat ingetreden is, dan treedt ook het Mu weer in.

Anton Heyboer (1924-2005) werd geboren te Sabang, op het Indonesische eiland Pulau Weh ten noorden van Sumatra, als zoon van een werktuigbouwkundig ingenieur en een onderwijzeres. Vijf maanden later verhuisde het gezin naar Nederland, waar het zich na enkele omzwervingen nog voor de Tweede Wereldoorlog in Haarlem vestigde. Anton werd net als zijn vader opgeleid tot werktuigbouwkundige.

In 1943 werd hij door de Duitsers opgepakt in het kader van de Arbeitseinsatz, maar zeven maanden later keerde hij weer doodziek terug naar Haarlem. Na de oorlog trouwde hij met Elsa Wijnands. Ze kregen een zoon, maar na drie jaar ging het paar alweer uit elkaar.

Na een verblijf in het psychiatrisch ziekenhuis Santpoort te Bloemendaal, vestigde Heyboer zich in 1961 in een boerderij in Den Ilp. Hij leefde daar aanvankelijk samen met drie en later met vijf vrouwen. Heyboer tekende, schilderde en etste. Geleefd materiaal, de wetten en wrede schoonheid van de natuur, de onschuld van het kind of het dier werden het materiaal voor zijn kunst. Hij gebruikte metaal omdat het weerbarstig was en hij werkte met grof gereedschap uit harde beroepen. Alles wat tussen hemzelf en het werk zou kunnen staan, bande hij uit zijn leven, hij kon niet anders. Zijn vrouwen verzorgden de verkoop van zijn werk.

Anton schiep er altijd een groot genoegen in, om de gevestigde orde op zijn kop te zetten. Net zoals een ding, een kunstwerk, of een mens in zijn ogen pas leeft als het/hij veel heeft meegemaakt en daar de sporen van draagt, zo leefde voor hem ook de maatschappij alleen als ook het ongewone, gekke of rauwe er een plaats had. Hij deed niets zoals het hoorde. Daar beschadigde hij zichzelf ook vaak mee, maar dat kon hem niet schelen. Liever absurd leven met alle risico’s van dien, dan netjes binnen de perken blijven, daar heerste voor hem de dood.

In de jaren zestig kreeg Heyboers werk internationale aandacht. Zijn werk hing regelmatig bij Galerie Espace in Haarlem en daarnaast op de afdeling grafische kunst van de tentoonstellingen documenta 2, documenta 3 en documenta 4 in het Duitse Kassel. In 1962 ontving hij de Japanse Ohara-museumprijs en in 1964 benoemde de Accademia Fiorentina delle arti del disegno in Florence hem tot ‘Academico Onorario classe incisione’.

In 1984 verbrak Heyboer de banden met Espace. Hij ging doelbewust in tegen de kunsthandel en tegen musea. Hij probeerde ze wakker te schudden omdat hij vond dat kunst deel van het leven moest zijn, en niet iets om tegen op te kijken. In zijn huis in Den Ilp werkte hij afgezonderd en onafgebroken verder aan zijn kunst.

Hij leefde zo hevig, dat hij zichzelf uitputte. Hij werkte hard en lang. Als hij niet kon creëren had het leven voor hem geen zin. Op 10 april 2002 werd Heyboer Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Hij overleed in zijn slaap op 81-jarige leeftijd in zijn boerderij in Den Ilp en werd enkele dagen later begraven in het nabijgelegen Purmerland.

Extra informatie

auteur W.J.M. Zonjee
Productvorm

Hardcover

uitgever Samsara Uitgeverij b.v.
uitgever (juridisch) Samsara Uitgeverij b.v.
Uitgiftedatum

03-05-2006

Levertijd

Op werkdagen voor 23:00 uur besteld, morgen in huis

Aantal pagina's

179

Druk

1

isbn

9789077228340

Beoordelingen

Er zijn nog geen beoordelingen.

Laat een beoordeling achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar boven
WordPress Lightbox Plugin
Winkelwagen